Przyjaźń i wpływy – Rosja i Chiny w Azji Centralnej

Biorąc pod uwagę rosnące uzależnienie Rosji od Chin, a także rosnące uzależnienie elit Azji Centralnej od dochodów finansowych z Chin, Pekin będzie coraz mniej potrzebował rosyjskiej pomocy. Na obecnym etapie transformacja Rosji w młodszego partnera Chin nie prowadzi jednak do konfrontacji w Azji Centralnej, a wręcz przeciwnie – do zacieśnienia współpracy

Przed rozpoczęciem pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę pozycja Moskwy w Azji Centralnej była uważana za niezwykle silną. Niespełna dwa miesiące przed 24 lutego 2022 r. armia rosyjska pod banderą Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ) pomogła prezydentowi Kazachstanu Kasymowi-Żomartowi Tokajewowi opanować sytuacje w kraju. Tym samym udowodniła, że to Federacja Rosyjska, a nie Chiny, jest zewnętrznym gwarantem bezpieczeństwa w regionie.

Czytaj dalej „Przyjaźń i wpływy – Rosja i Chiny w Azji Centralnej”

Drugi plan dyplomatycznych rozgrywek wokół Kazachstanu

Ugrzęzła na Ukrainie, odizolowana od Zachodu i opuszczona przez część swoich nominalnych sojuszników, Rosja wydaje się desperacko dążyć do utrzymania bogatego w energię Kazachstanu na swojej orbicie geopolitycznej. Chociaż czasami wydaje się, że naród środkowoazjatycki próbuje zdystansować się od Kremla, Astana może wkrótce znaleźć się pod presją.

Putinowi niewątpliwie zależy na utrzymaniu status quo w stosunkach Rosji z Kazachstanem. Prezydent Tokajew kontynuuje wdrażanie wielowektorowej polityki zagranicznej Astany stosowanej od lat.

Czytaj dalej „Drugi plan dyplomatycznych rozgrywek wokół Kazachstanu”

Wzmocnienie współpracy Azji Centralnej i Kaukazu Południowego

23 czerwca Kazachstan, Azerbejdżan i Gruzja utworzyły wspólną firmę logistyczną w celu usprawnienia transportu towarów między Azją Środkową a Kaukazem Południowym w obu kierunkach. Niedawno, 17 lipca, premier Uzbekistanu Abdulla Aripov złożył wizytę w Gruzji, gdzie omówił znaczenie rozwoju potencjału handlowego i tranzytowego między dwoma krajami. 

Wydarzenia te następują po innych podobnych wydarzeniach od początku 2022 r., kiedy Gruzja, Azerbejdżan i kraje Azji Centralnej podpisały różne memoranda i naciskają na zmniejszenie barier tranzytowych w celu poprawy połączeń regionalnych.

Czytaj dalej „Wzmocnienie współpracy Azji Centralnej i Kaukazu Południowego”

Cień geopolitycznych procesów wokół Kazachstanu

20 czerwca, po spotkaniu z prezydentem Kazachstanu Kassymem-Żomartem Tokajewem w Astanie, niemiecki prezydent Frank-Walter Steinmeier ogłosił niedawne poparcie Niemiec dla wysiłków Kazachstanu na rzecz stworzenia alternatywnych szlaków handlowych i korytarzy transportowych do Europy z pominięciem Rosji. Steinmeier oświadczył, że takie działania jeszcze bardziej uniemożliwią Kremlowi uniknięcie sankcji przez Kazachstan. Próby przekierowania handlu przez nowy korytarz omijający Kazachstan stanowią wyzwanie dla ambicji Astany.

Od upadku Związku Radzieckiego zarówno samorządy lokalne, sąsiednie państwa obce, jak i instytucje międzynarodowe zainwestowały wiele wysiłku i pieniędzy w zaprojektowanie, a następnie budowę regionalnych i międzykontynentalnych szlaków handlowych. Niezależnie od tego, skąd pochodzą, wszystkie te plany są nierozerwalnie związane z geopolitycznymi i ekonomicznymi interesami donatorów.

Czytaj dalej „Cień geopolitycznych procesów wokół Kazachstanu”

Uzbekistan otrzyma rosyjski gaz odnowionym rurociągiem z czasów radzieckich

27 kwietnia na Forum Inwestycyjnym w Taszkiencie uzbecki minister energetyki Jurabek Mirzamachmudow ogłosił, że Rosja rozpocznie dostawy gazu ziemnego dla jego kraju rurociągami z czasów radzieckich. W rzeczywistości Moskwa poluje na nowych klientów po tym, jak dostawy gazu do Europy zostały zmniejszone przez zachodnie sankcje wynikające z wojny Kremla z Ukrainą.

Rosja dostarczała rocznie do Europy około 140 miliardów metrów sześciennych, co było jej najbardziej lukratywnym rynkiem eksportowym; jednak ze względu na rozległe sankcje i odwrócenie się państw europejskich od rosyjskiej energetyki, obecne dostawy stanowią tylko ułamek tego wolumenu.

Czytaj dalej „Uzbekistan otrzyma rosyjski gaz odnowionym rurociągiem z czasów radzieckich”

Chiny wykorzystają rozproszenie uwagi Rosji w Azji Centralnej?

W ciągu trzech dekad od upadku Związku Radzieckiego Federacja Rosyjska i Chiny realizowały rozbieżne interesy w postsowieckiej Azji Centralnej. Moskwa stara się zachować swoje wpływy nawet wtedy, gdy soft power Pekinu rośnie, które jest wsparte przez dynamiczną gospodarkę.

W niedawnym przesłaniu chiński prezydent Xi Jinping, w swojej gratulacyjnej wiadomości z okazji święta Nowruz 21 marca do prezydenta Tadżykistanu Emomali Rahmona, przekazał, że Chiny przygotowują „wspaniały plan” poprawy stosunków z Azją Środkową, stwierdzając: „Nowy plan zostanie przedstawiony na pierwszym szczycie Chiny-Azja Środkowa w maju”. Xi wysłał również podobną wiadomość do prezydenta Uzbekistanu Szawkata Mirzijojewa.

Czytaj dalej „Chiny wykorzystają rozproszenie uwagi Rosji w Azji Centralnej?”