Azerbejdżan umiejętnie manewruje w trudnym otoczeniu międzynarodowym

Nieco ponad dwa lata temu rosyjska inwazja na Ukrainę na pełną skalę wywołała reakcję łańcuchową o konsekwencjach geopolitycznych na Kaukazie Południowym, a Azerbejdżan, dzięki swoim zasobom naturalnym i strategicznemu położeniu, zwyciężył w prawie wszystkich z nich.

Wojna na Ukrainie sprawiła, że Azerbejdżan stał się ważniejszy dla Europy – która potrzebuje zarówno zasobów energetycznych tego kraju, jak i swojej pozycji na szlakach tranzytowych ze wschodu na zachód, aby obejść swoją wcześniejszą zależność od Rosji – a także w Rosji, która jeszcze bardziej potrzebuje pozycji Azerbejdżanu na szlakach tranzytowych północ-południe, które pozwalają mu ominąć zachodnie sankcje.

Czytaj dalej „Azerbejdżan umiejętnie manewruje w trudnym otoczeniu międzynarodowym”

Pozycja Iranu w zmieniającym się krajobrazie Kaukazu Południowego

Iranowi coraz trudniej jest utrzymać zrównoważone podejście na Kaukazie Południowym. Ostatnie wydarzenia wciąż wstrząsają dyplomatyczną wagą Teheranu. Czynnik izraelski jest dla Teheranu bardzo ważny.

Dwa ważne wydarzenia ostatnich lat – odzyskanie Górskiego Karabachu przez Azerbejdżan i niesprowokowana inwazja Rosji na Ukrainę – stworzyły nowe możliwości dyplomatyczne dla Iranu. Zmienione otoczenie geopolityczne umożliwiło Iranowi i Azerbejdżanowi załagodzenie tego, co przez większą część okresu postsowieckiego było drażliwymi relacjami. Jednocześnie tradycyjnie bliskie relacje Iranu z Armenią stają się skomplikowane. Obie dwustronne relacje są jednak podatne na nagłe zwroty akcji.

Czytaj dalej „Pozycja Iranu w zmieniającym się krajobrazie Kaukazu Południowego”

Rosyjski niepokój w obliczu prozachodniego zwrotu Armenii

6 marca, krótko po zawieszeniu przez Armenię współpracy z Organizacją Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ), Erywań wezwał Moskwę do wycofania straży granicznej z międzynarodowego lotniska w Armenii. Rosyjscy analitycy uważają, że żądanie to stawia Armenię na tym samym kursie, co Gruzję i Ukrainę, co ostatecznie doprowadziło do rosyjskich działań militarnych w obu państwach.

Ostatnie żądanie Armenii wywołało w Moskwie obawy, że Erywań, biorąc pod uwagę szybko ocieplające się stosunki z Unią Europejską, zażąda od Rosji usunięcia strażników z innych części granicy z Armenią. Erywań może też naciskać na zamknięcie przez Moskwę liczącej 4 tys. ludzi bazy wojskowej w Giumri, aby zastąpić przyczółek rosyjskiej potęgi bazami dla Unii Europejskiej i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO).

Czytaj dalej „Rosyjski niepokój w obliczu prozachodniego zwrotu Armenii”

Rozwój kierunków handlowych Azerbejdżanu

Możliwości eksportu energii przez Azerbejdżan sprawiają, że jest on kluczowym węzłem w rozwijającym się korytarzu handlowym Wschód-Zachód. Ale Baku wyłania się również jako centrum handlu Północ-Południe, co znajduje odzwierciedlenie w znacznym skoku eksportu do i z Rosji. Baku może czerpać korzyści z rosnącej wymiany handlowej irańsko-rosyjskiej.

Państwowy Komitet Celny Azerbejdżanu poinformował, że eksport tego kraju do Rosji wzrósł w 2023 r. o prawie 23 proc., osiągając 1,2 mld dolarów. Import z Rosji wzrósł o 16 proc., przekraczając 3,2 mld dolarów. Większość eksportu Azerbejdżanu do północnego sąsiada stanowiły towary niezwiązane z energią.

Czytaj dalej „Rozwój kierunków handlowych Azerbejdżanu”

Rosja i Armenia nie zgadzają się w sprawie Ukrainy

Premier Nikol Paszynian otwarcie skrytykował Rosję za okupację i aneksję uznanego na arenie międzynarodowej terytorium Ukrainy, podkreślając pogłębiający się rozłam rządu Armenii z Moskwą.

Paszynian wyraził krytykę pod koniec wizyty w Monachium, podczas której wziął udział w dorocznej konferencji na temat bezpieczeństwa międzynarodowego i spotkał się z kanclerzem Niemiec Olafem Scholzem, sekretarzem stanu USA Antonym Blinkenem i szefem brytyjskiego wywiadu Richardem Moore’em. Przytoczył deklarację z grudnia 1991 r., w której Rosja, Ukraina, Armenia i inne nowo niepodległe republiki radzieckie uznały wzajemne granice z czasów sowieckich.

Czytaj dalej „Rosja i Armenia nie zgadzają się w sprawie Ukrainy”

Nie słabnie wroga wobec Azji Centralnej rosyjska retoryka

Rosyjska retoryka wobec państw Azji Centralnej, w tym Kazachstanu, Uzbekistanu, Kirgistanu, Tadżykistanu i Turkmenistanu, od początku wojny na Ukrainie staje się coraz bardziej wroga. Retoryka Rosji zawiera groźby inwazji i aneksji, przypominające język używany wobec Ukrainy przed inwazją. Od czasu inwazji na Ukrainę rosyjskie media nasiliły ataki na państwa Azji Centralnej.

Wroga retoryka i działania Rosji podważyły zaufanie i relacje między państwami Azji Centralnej a Rosją. Inwazja na Ukrainę zachwiała postrzeganiem Rosji jako wiarygodnego sojusznika wśród elit Azji Centralnej.

Czytaj dalej „Nie słabnie wroga wobec Azji Centralnej rosyjska retoryka”