Wizyta kazachskiego prezydenta Kassyma-Żomarta Tokajewa w Brukseli przyniosła porozumienia i memorandum o potencjalnej wartości ponad 12 miliardów dolarów. Kluczowa umowa dotyczy zakupu 50 samolotów pasażerskich Airbusa za 7,1 miliarda euro.

Minerały krytyczne przyciągają dużo uwagi.

Wizyta Tokajewa, zakończona 23 czerwca, koncentrowała się na rozwijaniu powiązań handlowych Środkowego Korytarza w kontekście programu Global Gateway UE . Wśród najważniejszych spotkań Tokajewa w Brukseli należały rozmowy z Europejskim Komisarzem ds. Handlu i Bezpieczeństwa Gospodarczego Maroshem Šefčovičem, Specjalnym Przedstawicielem Unii Europejskiej ds. Azji Centralnej Eduardsem Stipraisem oraz Wiceprezesem Europejskiego Banku Inwestycyjnego Markiem Morą.

Wspólne oświadczenie wydane po zakończeniu wizyty prezydenta Kazachstanu stwierdzało, że spotkania „podkreśliły strategiczne znaczenie Międzynarodowej Trasy Transkaspijskiej.” W oświadczeniu podkreślono, że UE i Kazachstan „ponownie potwierdziły znaczenie współpracy w dziedzinie surowców krytycznych i wyraziły zobowiązanie do realizacji Mapy Drogowej realizacji strategicznego partnerstwa między Kazachstanem a Unią Europejską w zakresie zrównoważonych surowców, baterii oraz tworzenia łańcuchów wartości zielonego wodoru.”

UE zaznaczyła również, że chce rozszerzyć współpracę energetyczną, aby zmniejszyć zależność od rosyjskich dostaw. W związku z tym niektórzy obserwatorzy sugerują, że urzędnicy UE mogli rozważać możliwość udziału Kazachstanu w budowie długo planowanego transkaspijskiego rurociągu. Kazachstan niedawno ogłosił odkrycie znacznych, nowych złóż ropy i gazu ziemnego na Płaskowyżu Ustyurt. Jeśli zostaną potwierdzone mogą uczynić trasę transkaspijską ekonomicznie opłacalną. Przytłaczająca większość eksportu ropy z Kazachstanu jest obecnie kierowana przez Rosję.

Bruksela uznała „rolę Kazachstanu jako ważnego dostawcy ropy i uranu dla Europy oraz potencjał bliższej współpracy w dziedzinie odnawialnych źródeł energii i pokojowego wykorzystania energii jądrowej”. Tymczasem agencja Reuters poinformowała, że wspierana przez rząd USA grupa inwestycyjna Orion Critical Mineral Consortium stara się pozyskać 20 miliardów dolarów na rozwój „pipeline of opportunity” w Azji Centralnej dla eksportu minerałów krytycznych.

Inicjatywa ma na celu osłabienie wpływu Chin na dostawy wielu minerałów kluczowych oraz zapewnienie szerszego i regularnego dostępu USA i UE do kluczowych materiałów niezbędnych dla współczesnej gospodarki, w tym miedzi, litu i pierwiastków ziem rzadkich. Kazachstan i Uzbekistan są wymienione jako obszary zainteresowania konsorcjum. Realizacja wizji firmy wymagałaby szacunkowo 2,4 biliona dolarów inwestycji w ciągu najbliższych 25 lat – zakłada w swojej publikacji Reuters. Działalność Oriona wspierana jest przez Amerykańską Międzynarodową Korporację Finansowania Rozwoju oraz fundusz majątkowy Abu Zabi.