Kazachstan na ścieżce stabilnego wzrostu gospodarczego

Kazachstan pozostanie na stabilnej trajektorii wzrostu przez następne dwa lata, napędzany przez zwiększone wydatki konsumpcyjne, zgodnie z prognozami Banku Światowego. Jednocześnie bank sugeruje, że potrzebne jest nowe podejście do reform, aby poprawić rozwój. Bank Światowy wzywa do reform w celu poprawy standardu życia.

Bank przedstawił perspektywy Kazachstanu w niedawno opublikowanym raporcie zatytułowanym „Przygotowanie na jutro: reforma na rzecz długoterminowego dobrobytu„. Ponieważ Kazachstan nadal dostosowuje się do szoku wywołanego niesprowokowaną inwazją Rosji na Ukrainę, oczekuje się, że wzrost będzie oscylował do 3,4 proc. w 2024 r. ze względu na niższą niż oczekiwano produkcję/przychody z ropy naftowej. Przewiduje się, że w 2025 realny PKB przyspieszy i wyniesie 4,5–5 proc.

Oczekuje się, że podwyższona stopa inflacji umiarkuje, ale pozostanie powyżej celu banku centralnego w tym roku i w przyszłym. Presja inflacyjna zaczęła spadać pod koniec 2023 r. po zacieśnieniu polityki pieniężnej, odnotowując w grudniu stopę 9,8 proc. Analitycy Banku uważają, że cel inflacyjny Narodowego Banku Kazachstanu (NBK) na poziomie 5 proc. jest możliwy do osiągnięcia w 2025 r., jeśli nie dojdzie do przedwczesnego poluzowania polityki pieniężnej i jeśli plany konsolidacji fiskalnej zostaną w pełni wdrożone.

W raporcie dodano, że dalsze wysiłki na rzecz stopniowego wycofywania subsydiowanych stóp procentowych zakłócających rynek poprawią skuteczność transmisji polityki pieniężnej. Plan budżetu państwa na lata 2024-2026 ma na celu konsolidację fiskalną. Środki stymulujące gospodarkę, w dużej mierze skoncentrowane na programach zabezpieczenia społecznego, spowodowały skonsolidowany deficyt budżetowy w wysokości 1,8 proc. PKB w 2023 r. Według raportu, rząd chce zmniejszyć ten deficyt w perspektywie średnioterminowej, utrzymując jednocześnie odpowiednie rezerwy finansowe.

Zwiększony popyt na import i niższe dochody z eksportu spowodowane spadającymi cenami ropy naftowej doprowadziły do deficytu na rachunku obrotów bieżących w wysokości około 3,3 proc. PKB w 2023 r. Przewiduje się, że deficyt na rachunku obrotów bieżących pozostanie w tym samym przedziale – 3,0 proc. PKB w tym roku i 2,3 proc. PKB w 2025 r. Jasnym punktem jest system bankowy, który wykazuje odporność na wstrząsy zewnętrzne, w szczególności konsekwencje inwazji Rosji na Ukrainę. W listopadzie 2023 r. wskaźnik kredytów zagrożonych wyniósł 3,2 proc.

W latach 2018-2022 średni wzrost PKB na mieszkańca wyniósł 1 proc., znacznie poniżej średniej wynoszącej 3,3 proc. dla krajów o wyższym średnim dochodzie. Patrząc w przyszłość, raport BŚ mówi, że perspektywy wzrostu Kazachstanu stoją w obliczu kilku zagrożeń. Zakłócenia w regionie Morza Czarnego spowodowane inwazją Rosji na Ukrainę mogą nadal utrudniać eksport kazachskiej ropy, który jest głównym motorem dochodów budżetu państwa. Wszelkie nieplanowane prace konserwacyjne na dużą skalę i nieoczekiwane opóźnienia w rozwoju pola Tengiz mogą prowadzić do zmniejszenia produkcji i wolniejszego wzrostu gospodarczego. Nieprzewidziane naciski zewnętrzne i wahania kursu tenge mogą pobudzić inflację.