Przywódcy państw C6, obejmujących pięć państw Azji Centralnej i Azerbejdżan, wypowiedzieli na ostatnim spotkaniu wszystkie właściwe rzeczy dotyczące chęci większej współpracy gospodarczej. Teraz wszystkie oczy będą zwrócone na nich, by nadać ich słowom praktyczne znaczenie.

Spotkanie w Turkmenistanie pokazuje rosnące zainteresowanie transkaspijskim rurociągiem.

Uczestnicy 8. Konsultacyjnego Spotkania Głów Państw Azji Centralnej i Azerbejdżanu byli jednomyślni 8 października w wyrażaniu potrzeb bliższej koordynacji w takich obszarach jak handel, transport i bezpieczeństwo regionalne, zgodnie ze wspólnym oświadczeniem wydanym po spotkaniu.

Nowa konwencja Turkmenistanu

Być może najważniejsze jest to, że kraj gospodarz, Turkmenistan, potwierdził gotowość do wyjścia z historycznie izolacjonistycznej skorupy i dołączenia do sąsiednich państw w budowie infrastruktury potrzebnej do rozszerzenia handlu i promowania cyfryzacji gospodarek regionalnych. Biorąc pod uwagę tradycyjną politykę neutralności Turkmenistanu, powitalne przemówienie prezydenta Turkmenistanu Serdara Berdymuhamedowa było wyjątkowo pozbawione żargonu i zawierało niezwykłe (jak na Aszchabad) wezwanie do jednolitego podejścia do kluczowych kwestii.

Berdymuhamedow wskazał, że najwyższym dyplomatycznym priorytetem Turkmenistanu będzie realizacja „potencjału partnerstwa sześciu stron, zachowanie i wzmocnienie ducha solidarności, jedności i wzajemnego wsparcia.” Wyraził również nadzieję, że spotkanie konsultacyjne „wprowadzi nowy impet do współpracy handlowej, gospodarczej i inwestycyjnej oraz połączy wysiłki na rzecz przekształcenia Azji Centralnej i Azerbejdżanu w kluczowych i niezbędnych uczestników w … korytarze transportowe, logistyczne, energetyczne i przemysłowe.”

Wspólne oświadczenie ze spotkania jasno wskazało, że budowa transkaspijskiego rurociągu, długo wstrzymywana z powodu różnych czynników, jest obecnie wysoko na agendzie C6. Aszchabad dał sygnał, że jest w pełni zaangażowany w projekt. Berdymuhamedow wezwał do „maksymalnego zaangażowania w negocjacje i działania mające na celu stworzenie łączności transportowej i logistycznej”, dodając, że „korytarz Azji Centralnej–Morze Kaspijskie–Kaukaz–Europa ma odegrać tutaj kluczową rolę.”

Kluczowy dostęp do wody

Prezydent Uzbekistanu Szawkat Mirzijojew był jednym z tych, którzy apelowali o tworzenie instytucji i łańcuchów wartości w celu rozwiązania wyzwań handlowych i rozwojowych. „Potrzebujemy elastycznego i przejrzystego formatu, w którym silne, suwerenne i niezależne państwa współpracują na zasadzie wzajemnego szacunku, zaufania i pragmatyzmu” – powiedział. „Już wyznaczyliśmy ambitne cele zwiększenia wzajemnego handlu i inwestycji. Teraz trzeba określić, co napędza ten wzrost.”

Wśród pomysłów, które Mirzijojew przedstawił, było stworzenie Regionalnego Atlasu Poszukiwanych Zawodów i Umiejętności, który pomoże rządom zapewnić przygotowanie dostępnej kadry roboczej w regionie, aby sprostać potrzebom rozwojowym w takich sektorach jak górnictwo, turystyka i AI/IT. Kwestia oszczędzania kurczących się regionalnych zasobów wodnych wzbudziła dużą uwagę podczas spotkania. Prezydent Kazachstanu Kassym-Żomart Tokajew wskazał, że osiągnięcie celów rozwoju gospodarczego każdego państwa C6 w dużej mierze zależy od zdolności krajów do wspólnego zapewnienia odpowiednich zasobów wody dla przemysłu i gospodarstw domowych.

„Stoimy przed zadaniem opracowania nowych metod zarządzania transgranicznymi zasobami wodnymi” – powiedział Tokajew. „Przyjęcie Ramowej Konwencji Azji Centralnej w sprawie korzystania z wody może stanowić punkt wyjścia do kształtowania nowej regionalnej architektury współpracy. Ten projekt dokumentu jest już rozpatrywany przez wszystkie strony.” Mirzijojew zaproponował utworzenie stałego organu, który ułatwiałby „dialog z Afganistanem w sprawie wykorzystania zasobów wodnych, uwzględniając interesy wszystkich krajów regionu.”

Te i inne idee nie zostały uwzględnione w wspólnym oświadczeniu, które w dużej mierze ograniczało się do koncepcji aspiracyjnych. To, czy liderzy C6 przyjmą ramową konwencję wodną, czy ustanowią regionalny mechanizm podnoszący standardy zawodowe przed kolejnym spotkaniem C6 w 2027 roku, będzie to wyznacznik ich determinacji, by wyjść poza retorykę i dążyć do regionalnego podziału stanów.