12 maja tankowiec przewożący trzymilionową tonę kazachskiej ropy, wypłynął z portu w Aktau i 13 maja dotarł do terminalu Sangachal w Azerbejdżanie. Podkreśla to znaczenie korytarza transportowego dla sektora energetycznego Kazachstanu.
Podobnie jak dotychczas, Kazachstan eksportuje ropę naftową strategicznie ważnym rurociągiem Baku-Tbilisi-Ceyhan, który dostarcza węglowodory do portów międzynarodowych, skąd są one odprawiane na rynki światowe.
Ważny krok w kierunku współpracy dwustronnej
W 2025 roku Kazachstan planuje tranzyt rurociągiem Baku-Tbilisi-Ceyhan 1,7 mln ton ropy, zgodnie z długoterminowym planem rozbudowy dostaw ropy. Przypomnijmy, że w marcu 2024 roku Kazachstan i Azerbejdżan podpisały umowę o stopniowym zwiększaniu wielkości tranzytu kazachskiej ropy naftowej przez terytorium Republiki Azerbejdżanu. Zgodnie z dokumentem Kazachstan planuje zwiększyć tranzyt ropy naftowej do 2,2 mln ton rocznie.
W styczniu 2025 r. SOCAR Midstream Operations LLC zawarł umowę z KMG Trading, spółką zależną kazachskiego KazMunayGas, na tranzyt 240 000 ton ropy ze złoża Kaszagan przez Azerbejdżan. Pierwsza partia tego surowca została wysłana z portu Aktau pod koniec stycznia i pomyślnie dotarła do terminalu Sangachal w Azerbejdżanie.
Zwiększenie wolumenu tranzytu ropy naftowej
Wraz ze wzrostem wielkości dostaw należy wziąć pod uwagę jakość samej ropy. Do 2030 roku produkcja ropy w Azerbejdżanie może spaść do 25 mln ton, a eksport ropy może spaść do 20 mln ton, co otwiera możliwości wspólnego przepływu z kazachską ropą. Pozostaje jednak kwestia jakości: ropa z Kaszaganu i Tengizu jest bogata w siarkę, co z kolei może mieć wpływ na azerbejdżańską ropę naftową.
Poza tym, zdaniem ekspertów, aby z sukcesem przetransportować 20 mln ton ropy, ważne jest podniesienie jakości kazachskich surowców oraz budowa nowych rurociągów i tłoczni, co ma rozwiązać problemy środowiskowe i polityczne związane z transkaspijskim ropociągiem. Niewątpliwie projekt ten wymaga ogromnych inwestycji i nakładów czasowych, a jego pomyślna realizacja zależy bezpośrednio od wysiłków koordynacyjnych wszystkich państw kaspijskich.
Prognoza na przyszłość
Ogólnie rzecz biorąc, rozwój kazachskiego tranzytu ropy naftowej przez Azerbejdżan staje się ważnym elementem wspólnej strategii dywersyfikacji szlaków energetycznych i pogłębiania więzi dwustronnych. Oczekuje się, że wraz ze wzrostem wolumenów dostaw Kazachstan i Azerbejdżan będą w stanie wzmocnić swoją pozycję na światowych rynkach energii, a także zwiększyć współzależność gospodarczą, co z kolei będzie miało pozytywny wpływ na całą gospodarkę regionu. Wcześniej informowano, że rafinerie ropy naftowej zwiększyły wydobycie do 6,092 mln ton w okresie styczeń-kwiecień 2025 r., co oznacza wzrost o 10,8 proc. rok do roku.