Powrót Donalda Trumpa do Białego Domu budzi w Kazachstanie nadzieje, że długo piętnowane restrykcje handlowe Jacksona-Vanika zostaną wkrótce zniesione. W szerszym ujęciu nowa administracja USA wysyła sygnały, że inicjatywa administracji Bidena mająca na celu poprawę więzi politycznych i handlowych z Azją Centralną będzie kontynuowana.

Oczekiwania dotyczące uchylenia sankcji w Astanie opierają się na komentarzach sekretarza stanu Marco Rubio podczas przesłuchań potwierdzających na początku stycznia, w trakcie których wyraził on zaangażowanie w poprawę stosunków handlowych z państwami Azji Centralnej. Opisał sankcje Jacksona-Vanika jako „absurdalny relikt przeszłości”.

Poprawka Jacksona Vanika została przyjęta w ostatnim etapie zimnej wojny jako dźwignia mająca na celu wymuszenie lepszego przestrzegania podstawowych praw przez rządy kierowane przez komunistów na całym świecie, w szczególności w byłym Związku Radzieckim. Środek ten wiązał dostęp państw komunistycznych do amerykańskich towarów i usług z ich gotowością do zezwolenia na swobodne przemieszczanie się i emigrację.

Od czasu upadku Związku Radzieckiego w 1991 roku, Kongres zniósł restrykcje Jacksona-Vanika dla większości byłych krajów komunistycznych, nadając im stały status normalnych stosunków handlowych. Ale sankcja nadal odnosi się do pięciu byłych republik radzieckich – Azerbejdżanu, Kazachstanu, Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu. Aby państwa te mogły uzyskać zwolnienia z przepisów poprawki, potrzebne są coroczne przeglądy. Do zniesienia ograniczeń potrzebna jest zgoda Kongresu.

Stany Zjednoczone za administracji Bidena uruchomiły inicjatywę znaną jako B5+1, aby zwiększyć handel na zachód z Azji Centralnej poprzez promowanie połączeń regionalnych. Rubio zaznaczył, że nowa administracja planuje kontynuować promocję B5+1. W związku z tym Rubio wskazał, że dwa kluczowe państwa Azji Centralnej będą traktowane priorytetowo przez Kongres – Kazachstan i Uzbekistan.

Steve Daines, republikański senator z Montany, który jest liderem klubu kongresowego ds. Azji Centralnej, stwierdził podczas przesłuchania potwierdzającego Rubio na urząd szefa Departamentu Stanu, że Stany Zjednoczone „potrzebują więcej przyjaciół” w Azji Centralnej. „To jest część świata, która jest często zaniedbywana, ale ma tak strategiczne znaczenie” – powiedział. W odpowiedzi Rubio zgodził się, że poprawa stosunków między Waszyngtonem a państwami regionu jest „ważna”.

W pierwszym dniu urzędowania Trump zarządził przegląd ustaleń handlowych USA z Chinami, w tym zapisu zawartego w umowie z 2020 r., w którym Pekin zobowiązał się do zwiększenia importu ze Stanów Zjednoczonych. Jeśli amerykańscy urzędnicy stwierdzą, że Chiny nie przestrzegają przepisów, Stany Zjednoczone mogą nałożyć środki karne „włącznie z nałożeniem ceł lub innych środków w razie potrzeby”, zgodnie z notatką wydaną przez Trumpa. Napięcia handlowe między USA a Chinami mogą skutkować zwiększonym zainteresowaniem i aktywnością Waszyngtonu w Azji Centralnej. Stany Zjednoczone mogą chcieć poszerzyć dostęp do zasobów naturalnych Kazachstanu, takich jak uran, ropa naftowa, gaz ziemny i pierwiastki ziem rzadkich.