Prezydent Korei Południowej przemierza Azję Centralną

Prezydent Korei Południowej Yoon Suk-yeol podróżuje przez Azję Centralną, po tym jak 10 czerwca wylądował w Aszchabadzie w Turkmenistanie. W dniach 11-13 czerwca ma odwiedzić Astanę w Kazachstanie, a zakończyć podróż przystankami w Taszkiencie i Samarkandzie w Uzbekistanie w dniach 13-15 czerwca. Yoon podąża śladami swoich dwóch poprzedników, podróżując w do Turkmenistanu, Kazachstanu i Uzbekistanu.

Korea Południowa stara się zintegrować swoją innowacyjność z potencjałem rozwoju gospodarczego w Azji Środkowej. Oczekuje się, że energia, technologia i produkcja będą głównymi tematami, ponieważ są to obszary, w których Korea Południowa i kraje Azji Centralnej dostrzegają znaczną synergię w zakresie wiedzy i zasobów.

Biuro Yoona ogłosiło również plany sześciostronnego szczytu – C5+1 w stylu południowokoreańskim – w 2025 r. spotkaniem w Korei Południowej. W ten sposób Seul podąża utartą ścieżką grupowania szczytów z przywódcami (lub ministrami spraw zagranicznych) państw regionu. W przypadku mocarstw zewnętrznych takie podejście regionalne optymalizuje czas i zasoby przywódców, a jednocześnie zachęca do współpracy regionalnej.

Podróż prezydenta Korei Południowej nawiązuje do jego poprzedników. Bezpośredni poprzednik Yoona, Moon Jae-in, spędził osiem dni w 2019 roku podróżując po Azji Centralnej. Odwiedził Turkmenistan, Uzbekistan i Kazachstan. Poprzedniczka Moona, Park Geun-hye, odbyła sześciodniową podróż do Azji Środkowej w 2014 roku, odwiedzając – jak łatwo zgadnąć – Uzbekistan, Kazachstan i Turkmenistan. A Lee Myung-bak, poprzednik Parka, odwiedził Kazachstan i Uzbekistan w 2009 roku.

W ciągu ostatniej dekady, pomimo zmian prezydenckich we wszystkich dziedzinach, sednem relacji między Koreą Południową a Azją Centralną pozostaje energetyka i związane z nią biznesy, takie jak zakłady petrochemiczne. Wyniki podróży Parka w 2014 r. wskazywały na nadzieje związane z projektem rozwoju gazu i energetyką słoneczną w Uzbekistanie, ale nie wydaje się, aby którykolwiek z tych projektów ostatecznie trafił do firm południowokoreańskich.

Do czasu wizyty Moona w tym kraju w 2019 r. – gdzie spotkał się ze stosunkowo nowym prezydentem Uzbekistanu Szawkatem Mirzijojewem – obie strony podniosły więzi do „specjalnego partnerstwa strategicznego”, a Moon poetycko wyraził nadzieję, że pewnego dnia oba kraje zostaną połączone koleją. Biorąc pod uwagę, że Korea Płd. leży na krańcu Półwyspu Koreańskiego, połączenie kolejowe z Uzbekistanem jest niemożliwe bez udziału Korei Północnej. Uzbekistan i Korea Płd. podkreśliły również w 2019 r., że pracują nad umową o wolnym handlu między Koreą a Uzbekistanem (od 2021 r. nadal nad nią pracują). Migracja zarobkowa do Korei jest szczególnie interesująca dla Taszkentu, który poszukuje dodatkowych rynków zbytu dla swojej ludności.

W Kazachstanie Korea miała nieco więcej szczęścia. Elektrownia cieplna Balkhash, na którą po raz pierwszy zgodził się Lee w 2011 r. w ramach 25-letniego mechanizmu budowy, posiadania, eksploatacji i przekazywania z udziałem Samsunga jako głównego sponsora, rozpoczęła budowę w 2012 r. W 2014 roku obie strony podpisały kontrakt na zapłacenie przez Kazachstan 18,8 mld dolarów za zakup całej energii elektrycznej wytwarzanej w elektrowni.

Turkmenistan został dodany do planu podróży prezydentów Korei Południowej po Azji Centralnej w 2014 roku, kiedy podpisano dwa protokoły ustaleń w sprawie budowy zakładu gazowo-chemicznego w prowincji Lebap oraz rafinerii petrochemicznej przetwarzającej gaz ziemny na paliwa płynne, takie jak nafta i olej napędowy.

W Turkmenistanie Yoon spotkał się z prezydentem Serdarem Berdymuhamedowem, ale także jego ojcem, byłym prezydentem i obecnym przewodniczącym Rady Ludowej Turkmenistanu Gurbanguły Berdymuhamedowem. Koreańskie media donoszą o podpisaniu szeregu umów, w tym o ramach promocji handlu i inwestycji; umowa ramowa pomiędzy Hyundai Engineering a państwowym Turkmengazem na instalację odsiarczania gazu na złożu Gałkynysz.

Biorąc pod uwagę poprzednie podróże prezydentów Korei Południowej i wyniki zakończonego już postoju Yoona w Aszchabadzie, możemy spodziewać się dalszych porozumień i ram, w szczególności w dziedzinie energii i chemikaliów, a także kilku innych obszarów. Korea Południowa pozostaje zainteresowana pogłębieniem zaangażowania w Azji Środkowej, nawet jeśli to zaangażowanie ma tendencję do przesuwania się na przewidywalne tory. Seul należy do grona partnerów średniej wielkości, takich jak Japonia, którzy są raczej spokojni w Azji Centralnej, nie wywołując ani ostrej krytyki lokalnie, ani nadmiernie irytując głównych graczy regionalnych, takich jak Chiny i Rosja, pomimo faktu, że zarówno Korea Południowa, jak i Japonia są sojusznikami USA.