W miarę jak narastają obawy dotyczące nadchodzących niedoborów ogrzewania i energii elektrycznej w Kirgistanie tej zimy, Kazachstan i Uzbekistan zobowiązały się pomóc Biszkekowi zapobiec kryzysowi.

Kazachstan i Uzbekistan wkroczą, by pomóc zapobiec poważnym niedoborom energii. Obawy przed niedoborami wynikają z bardzo niskiego poziomu wody w zbiorniku Toktogul, będącym głównym źródłem energii wodnej w Azji Centralnej.

Najwyższej rangi urzędnicy rządowi wszystkich trzech państw podpisali pod koniec listopada w Ałmaty porozumienie, na mocy którego Kirgistan zgodził się zminimalizować ilość wody w zbiorniku Toktogul wykorzystywanej do produkcji energii elektrycznej w nadchodzących miesiącach, zapewniając odpowiednie dostawy na potrzeby nawadniania w dolnych biegach rzeki w sezonie wegetacyjnym 2026. W zamian Kazachstan i Uzbekistan wyślą energię elektryczną do Kirgistanu, aby zagwarantować „pomyślne zakończenie sezonu grzewczego” – czytamy w oświadczeniu rządu Kazachstanu.

Wszystkie trzy państwa zgodziły się również na kampanię na rzecz oszczędzania wody. Kazachskie oświadczenie zauważyło, że umowa jest „prawnie wiążąca”, choć nie ujawniono żadnych informacji o mechanizmie egzekwowania. Na początku listopada kirgiscy urzędnicy ogłosili szereg kroków mających na celu ograniczenie zużycia energii tej zimy, powołując się na deficyt wody. Wśród środków oszczędnościowych światło w większości urzędów rządowych będzie wyłączane od 18:00 do 6:00. Tymczasem restauracje, sklepy i miejsca rozrywki muszą zakończyć działalność do godziny 22:00. Urzędnicy Tadżykistanu, również powołując się na niski poziom wody w zbiornikach, wprowadzili podobne środki.

Wskaźnik niedoboru wodnego w Kirgistanie wszedł w ostatnich tygodniach na poziom „przedkryzysowy”. W miarę jak rząd mierzy się z natychmiastowymi zagrożeniami, urzędnicy pracują również nad długoterminowymi usprawnieniami, aby zmniejszyć ryzyko podobnych problemów w przyszłości. Na spotkaniu 1 grudnia zwołanym przez Ministerstwo Zasobów Wodnych i Rolnictwa, wiceminister Almaz Żeenaliev przedstawił plany modernizacji zawarte w przyjętej przez rząd Krajowej Strategii Wodnej na najbliższe 15 lat.

Żeenaliev powiedział, że „budowa zbiorników, modernizacja nawadniania, cyfryzacja” są kluczowymi elementami „zjednoczonej strategii mającej na celu zwiększenie bezpieczeństwa wodnego kraju.” Nie określił, w jaki sposób rząd sfinansuje wszystkie ulepszenia. Inni kirgiscy urzędnicy przyznali, że zmiany klimatu utrudniają strategię w takich kwestiach jak zaopatrzenie w wodę czy bezpieczeństwo żywnościowe. Na październikowej konferencji klimatycznej w Biszkeku Edil Baisalov, wicepremier, stwierdził, że „cykl hydrologiczny w Kirgistanie się zmienił. W tym roku mieliśmy przezwyciężyć niedobory wody, ale zamiast tego się nasiliły.”