Po dziesięcioleciach rywalizacji o kurczące się zasoby w rolniczym sercu Azji Centralnej, przywódcy Kirgistanu, Tadżykistanu i Uzbekistanu przyjmują ducha współpracy, wspólnie stawiając czoła wyzwaniom związanym z globalnym ociepleniem. Ustalanie granic otwiera drogę do trwałego pokoju.

Ten duch współpracy był widoczny 8 stycznia, kiedy premierzy trzech państw zebrali się w Dolinie Fergańskiej, gdzie stykają się granice, aby zaznaczyć postęp w rozwiązywaniu długotrwałych sporów granicznych.

Do utorowania drogi do pokoju przyczyniło się porozumienie w sprawie demarkacji granic osiągnięte przez Kirgistan i Tadżykistan w grudniu. Oba kraje angażowały się w starcia zbrojne o sporną granicę jeszcze w 2021 i 2022 roku. A w 2023 r. doniesienia o tym, że oba państwa angażują się w gromadzenie uzbrojenia, wzbudziły obawy przed ponownym konfliktem.

Rozstrzygnięcie sporów granicznych przygotowuje grunt pod wspólne wysiłki na rzecz rozszerzenia współpracy gospodarczej w 2025 r. „Premierzy trzech krajów podkreślili, że kraje te mają ogromny potencjał do zacieśnienia współpracy w tak kluczowych obszarach, jak handel, logistyka, woda-energia i więzi kulturalno-humanitarne” – zaznaczono w oświadczeniu kirgiskiego rządu wydanym po spotkaniu. Zarządzanie kurczącymi się zasobami wodnymi było głównym tematem dyskusji podczas spotkania 8 stycznia.

Wraz z ustaleniem granic regionu powinny zacząć znosić bariery w handlu transgranicznym. Trzy państwa uczestniczą w sponsorowanej przez USA inicjatywie, nazwanej procesem B5+1, która promuje regionalne połączenia handlowe. W raporcie opublikowanym przez Bank Światowych w grudniu zachwalano regionalny potencjał handlu elektronicznego. „Rozwój handlu elektronicznego jest realnym sposobem na zmniejszenie ubóstwa w Azji Centralnej”. „Z wyjątkiem sektora płatniczego, który wymaga ekspertów finansowych, ekosystem handlu elektronicznego, szczególnie w zakresie produkcji, marketingu i dostaw, oferuje możliwości zatrudnienia, które ułatwiają uczestnictwo ubogim i mniej wykwalifikowanym w rynkach internetowych”.