Kazachstan przekierowuje eksport ropy po ukraińskich uderzeniach w Noworosyjsku

W lipcu Kazachstan przekierował część swoich przepływów eksportowych ropy w związku z zakłóceniami w Konsorcjum Rurociągów Kaspijskich (CPC).

Według rządu w Astanie niektóre wolumeny zostały przekierowane przez inne istniejące kanały. Wzrosły przesyłki na trasie Atyrau–Samara, podobnie jak dostawy do Chin. Przepływy na pozostałych trasach pozostawały bliskie średnim planowanym.

Zmiana nastąpiła po fali ataków dronów na tankowce w pobliżu terminalu morskiego CPC w Noworosyjsku. Między 17 a 20 lipca trafiono w cztery statki. 20 lipca CPC zawiesiła załadunek ropy na terminalu, a później całkowicie wstrzymała dopływ ropy do systemu rurociągowego. Zakłócenia zmusiły Kazachstan do ograniczenia wydobycia ropy.

27 lipca Ministerstwo Energii Kazachstanu poinformowało, że transporty wznowiono na trasie Tengiz–Noworosyjsk, jednak 30 lipca CPC ponownie wstrzymała załadunek po ataku na tankowiec NISSOS SIFNOS pod banderą Wysp Marshalla. Statek zapalił się podczas przyjmowania ropy. Nadawcą była firma Tengizchevroil, operator pola Tengiz oraz joint venture, w której wchodzi Chevron.

Tego samego dnia tankowiec pod banderą Wyspy Marshalla, MARATHI, został zaatakowany około sześciu mil morskich od terminalu, gdy zbliżał się do załadunku ropy. CPC przewozi ropę z największych złóż Kazachstanu — Tengiz, Kashagan i Karachaganak — i obsługuje ponad 80 proc. eksportu ropy. W zeszłym tygodniu Bloomberg poinformował, że Ukraina zobowiązała się do zaprzestania ataków na infrastrukturę CPC po rozmowach z amerykańskimi urzędnikami. Kijów nie potwierdził publicznie żadnej takiej umowy.

W 2025 roku przez system CPC przeszło około 70,5 miliona ton ropy, a w 2026 roku prognozowane są wolumeny na 72 miliony ton. Ponad 75 proc. przepustowości pochodzi od zagranicznych nadawców, w tym Chevron, ExxonMobil, KazMunayGas, Eni i Shell. Ministerstwo Energii Kazachstanu oficjalnie uznaje również rurociąg Baku–Supsa — Zachodnią Trasę Eksportową do wybrzeża Morza Czarnego Gruzji — jako zapasowy kanał eksportowy. Trwają rozmowy z Azerbejdżanem na temat przewozu do 3 milionów ton kazachskiej ropy rocznie wzdłuż tej trasy.