Kazachstan i Uzbekistan dążą do zmniejszenia zależności cyfrowej od Rosji i skierowania uwagi gospodarczej nieco bardziej na Zachód. Oba kraje kierują się naprzód z planem ułożenia kabla światłowodowego pod Morzem Kaspijskim, aby nawiązać połączenie z Azerbejdżanem.

Projekt transkaspijskiego kabla światłowodowego ma zostać ukończony do końca 2026 roku.

Obecnie praktycznie cały ruch internetowy w Kazachstanie i Uzbekistanie przechodzi przez systemy kontrolowane przez Rosję. Połączenia internetowe Uzbekistanu ze światem zewnętrznym muszą nawet przechodzić przez Kazachstan, zanim dotrą do Rosji, gdzie Kreml znacznie zaostrzył kontrolę nad ruchem internetowym od czasu inwazji na Ukrainę w 2022 roku. Kazachstan ma już dwa połączenia światłowodowe z chińskimi sieciami, ale kazachskie władze podobno wahają się przed ekspansją w tym kierunku, biorąc pod uwagę dobrze znaną reputację Chin w zakresie monitorowania przepływu informacji cyfrowych.

Współpraca z Baku

Uzbekistan angażuje saudyjską firmę DataVolt do pomocy w budowie połączenia światłowodowego. W komentarzu wyemitowanym 21 października w państwowej telewizji, dyrektor generalny DataVolt, Rajit Nanda, opisał projekt jako kluczowy dla programu modernizacji gospodarczej kraju. Dodał, że DataVolt dąży do nawiązania współpracy z amerykańskimi gigantami technologicznymi, takimi jak Oracle i Amazon, w celu rozszerzenia gospodarki cyfrowej Uzbekistanu. „Ważne jest dla nas, aby stworzyć alternatywne trasy [transmisji danych]” – powiedział, dodając, że transkaspijska linia światłowodowa ma „strategiczne i gospodarcze znaczenie dla Uzbekistanu”, oferując „nieograniczony potencjał”.

Projekt „nie tylko zapewni bezpieczną komunikację, ale może również wygenerować wielomiliardowe korzyści” – dodał Nanda. Nie podał szczegółów na temat tego, kiedy i w jaki sposób Uzbekistan podłączy się z oczekującą na budowę podmorską linią światłowodową, która połączy Kazachstan z Azerbejdżanem. Trzy kraje współpracują również nad ambitnym planem ułożenia linii przesyłowej energii elektrycznej pod Morzem Kaspijskim. Przywódca Azerbejdżanu Ilham Alijew w wywiadzie opublikowanym przez agencję informacyjną Kazinfom przed swoją wizytą w Astanie 21 października określił transkaspijskie połączenie cyfrowe jako „znaczący projekt infrastrukturalny”, wskazując, że zapewni ono znaczny impuls dla rozwoju wspieranej przez USA i Unię Europejską sieci handlowej Korytarza Środkowego.

„Współpraca transportowa i logistyczna między Azerbejdżanem a Kazachstanem jest strategicznie ważnym obszarem, otwierającym nowe możliwości wzrostu gospodarczego i integracji rynków regionalnych” – powiedział Alijew. „Środkowy korytarz odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu zrównoważonej i efektywnej komunikacji między naszymi krajami”. Alijew dodał, że budowa podmorskiego kabla między Azerbejdżanem a Kazachstanem postępuje na podstawie porozumienia podpisanego wiosną ubiegłego roku. Zakończenie inwestycji planowane jest na koniec 2026 roku.

W Astanie Alijew i prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew zwiedzili laboratorium sztucznej inteligencji, gdzie zapoznali się z inicjatywą wykorzystania aplikacji AI do pomocy w układaniu linii światłowodowej wzdłuż dna Morza Kaspijskiego. Tokajew odniósł się w szczególności do projektu kabla światłowodowego w oświadczeniu wydanym po formalnych rozmowach z Alijewem. „Podkreśliliśmy znaczenie przyspieszenia projektów układania podmorskiej światłowodowej linii komunikacyjnej na Morzu Kaspijskim”, dodając, że odpowiedni urzędnicy rządowi „zostali poinstruowani, aby upewnić się, że zostanie ona ukończona tak szybko, jak to możliwe”.

Tokajew wskazał, że połączenie światłowodowe z Azerbejdżanem jest fundamentalnym elementem jego planu zapewnienia przyszłej konkurencyjności gospodarczej Kazachstanu, zgodnie z jego orędziem o stanie państwa na początku września. „Biorąc pod uwagę szybki rozwój sztucznej inteligencji, w sektorze IT pojawiają się ogromne możliwości” – czytamy w oświadczeniu prezydenckim z 21 października. „Kazachstan zdobył doświadczenie w zakresie cyfryzacji usług publicznych i rozwoju technologii informatycznych, a my jesteśmy gotowi do realizacji wspólnych projektów w tym obszarze”.