Partnerstwo Rosji i Uzbekistanu cementowane po wizycie Mirzijojewa w Moskwie

Rosja i Uzbekistan będą bardziej aktywnie rozwijać wzajemne partnerstwo gospodarcze, przy czym interakcja inwestycyjna zostanie wyznaczona jako główny cel współpracy. Taki wniosek wynika z podsumowania niedawnej wizyty w Moskwie szefa Uzbekistanu Szawkata Mirzijojewa, jak również z dokumentów podpisanych podczas tej wizyty.

Przewidują one m.in., że inwestycje obu stron we wspólne projekty w ciągu najbliższych 3-5 lat będą co najmniej o połowę większe w porównaniu z poziomem z 2021 roku. Zwróćmy uwagę, że Uzbekistan od drugiej połowy poprzedniej dekady realizuje szereg programów mających na celu uprzemysłowienie gospodarki, a tym samym eksport.

Realizacja takich programów wymaga coraz większych inwestycji zagranicznych i nowoczesnych technologii, ale Taszkent nie ma w tym zakresie wystarczających środków własnych. Jednocześnie to strona rosyjska, bez żadnych warunków politycznych, oferuje wsparcie inwestycyjne i technologiczne dla programów industrializacji wielu krajów, w tym Uzbekistanu.

Korzystny kurs w wymianie handlowej i inwestycjach

Rozwój partnerstwa polityczno-gospodarczego między Federacją Rosyjską a Uzbekistanem jest podyktowany m.in. sytuacją geopolityczną w Azji Centralnej. Ostatnie wydarzenia w Afganistanie w coraz większym stopniu definiują polityczny obraz regionu. Powyższe czynniki łącznie przesądzają o pogłębieniu strategicznego partnerstwa między Rosją a Uzbekistanem.

Podczas rozmów w Moskwie Władimir Putin podkreślił, że Uzbekistan „jest nie tylko naszym najbliższym sąsiadem, ale także sojusznikiem: tak traktujemy Uzbekistan”. Jednocześnie jest ważnym partnerem gospodarczym. Dziś 18 proc. całkowitego obrotu handlowego Republiki Uzbekistanu przypada na Rosję. Mimo pandemii w ubiegłym roku wzrosła o ponad 15 proc. „To bardzo dobry wskaźnik, że nawet w najtrudniejszych czasach z powodzeniem współpracujemy.” – podkreślił Putin.

Z kolei Szawkat Mirzijojew zgodził się z tymi ocenami, precyzując, że po pierwsze wzajemny handel po wynikach dziewięciu miesięcy br. roku. „To już jest 5 mld USD, a do końca roku będzie to 7 mld. Nigdy nie było takiej liczby w naszych relacjach handlowych.” Dalej są wspólnie opracowywane projekty „za już 14 mld USD. Regiony obu krajów aktywniej angażują się w te projekty.”

Dodajmy tutaj jeszcze kilka imponujących liczb. Tylko w ciągu ostatnich czterech lat liczba przedsiębiorstw z udziałem kapitału rosyjskiego w Uzbekistanie podwoiła się i wynosi około 3 tys. Wielkość skumulowanych rosyjskich inwestycji w jego gospodarce do tej pory przekracza 10 mld USD. Liczba branż objętych dwustronną współpracą inwestycyjną i technologiczną sięga 25, m.in. kompleks rolno-przemysłowy, chemia naftowa i gazowa, przemysł włókienniczy, metalurgia, transport, energetyka. Należy zauważyć, że w większości tych sektorów Taszkent wdraża programy reindustrializacji.

W trakcie rozmów zauważono również, że Uzbekistan dziś jest liderem liczby oddziałów zagranicznych rosyjskich uczelni. Ich liczba sięgnęła 15, a 12 otwarto dopiero w ciągu ostatnich czterech lat. Zdaniem Mirzijojewa współpraca w tym zakresie pozwala na skuteczne rozwiązywanie problemów kadrowych w różnych sektorach gospodarki narodowej. Ponadto strony odnotowały coraz bliższą współpracę w dziedzinie ochrony zdrowia: m.in. w uzbeckim kompleksie farmaceutycznym Jurabek Laboratories, przy pomocy naukowo-technicznej ze strony rosyjskiej w październiku br. zorganizowano seryjną produkcję szczepionki Sputnik V.

Potwierdzeniem powyższych tendencji jest 18 dokumentów dotyczących współpracy gospodarczej, inwestycyjnej, humanitarnej, informacyjnej, podpisanych na zakończenie negocjacji na najwyższym szczeblu. Zwróćmy uwagę na przykład na umowę „O współpracy i wspólnych inwestycjach Rosyjskiego Funduszu Inwestycji Bezpośrednich z Funduszem Inwestycji Bezpośrednich Republiki Uzbekistanu”. Dokument ten ma na celu przyciągnięcie krajowych i wspólnych inwestycji w projekty obu krajów w perspektywie długoterminowej. Wstępnie ich wielkość w ramach tej umowy może przekroczyć 1,5 mld USD.

Zawarta jest również umowa pożyczki między państwową korporacją rozwoju „VEB RF” a spółką akcyjną „Ałmalyk Kombinat Górniczo-Hutniczy” na sfinansowanie projektu dla realizowanego w mieście Ałmalyk kompleksu zakładu przetwórstwa miedzi. Projekt ten da impuls do rozwoju metalurgii w kraju posiadającym bogate złoża miedzy i rud innych metali szczególnie w północno-wschodnim Uzbekistanie.

Na uwagę zasługuje również umowa pożyczki pomiędzy VEB RF a spółką akcyjną Uzbeknieftiegaz na finansowanie dostaw rosyjskich produktów, robót i usług. Dokument przewiduje wsparcie kredytowe i inwestycyjne przez stronę rosyjską projektów rozwoju przerobu ropy/gazu oraz poszukiwania ropy i gazu w Republice Uzbekistanu. Mówiąc bardziej szczegółowo, otwierana jest linia kredytowa w wysokości 40 mln EUR na sfinansowanie dostaw rosyjskiego sprzętu i komponentów dla zakładów Uzbeknieftiegazu.

Wszystkie rosyjskie linie kredytowe w ramach tych umów są świadczone na warunkach preferencyjnych. Ponadto z możliwością przedłużenia obciążeń zwrotnych lub dostaw produktów w zamian za te płatności.

Podpisane dokumenty obejmują również międzyrządową umowę o współpracy w zapewnieniu międzynarodowego bezpieczeństwa informacyjnego, dwustronny protokół ustaleń w kwestiach bezpieczeństwa biologicznego, program współpracy MSZ obu krajów na lata 2022-2023. Jednym słowem, uwarunkowany czynnikami politycznymi i gospodarczymi rozwój wzajemnie korzystnego partnerstwa strategicznego rosyjsko-uzbeckiego staje się jednym z głównych trendów geopolitycznych i gospodarczych w Azji Centralnej.