Inauguracyjny szczyt Azji Centralna-UE, zapowiadany jako potencjalnie transformacyjne wydarzenie, które może przyspieszyć pojawienie się Unii Europejskiej jako ważnego gracza regionalnego, przyniósł ograniczone rezultaty.
„Uważam, że nasze relacje nie osiągnęły jeszcze pełnego potencjału. Nasze partnerstwo jest podróżą, a nie celem. Ten szczyt wyznacza początek nowego wymiaru w naszych stosunkach i nie będzie to jednorazowy szczyt” – powiedział przewodniczący Rady Europejskiej António Costa.
Zgodnie z komunikatem prasowym UE, głównym „rezultatem” spotkania jest pakiet pomocowy o wartości 12 mld euro, który przewiduje pomoc na rozbudowę szlaków tranzytowych, rozwój sektora wydobywczego, rozwiązanie problemów związanych z wodą i klimatem oraz promowanie łączności cyfrowej. Nie jest jasne, czy ten pakiet pomocowy jest w jakikolwiek sposób powiązany z pomocą rozwojową w wysokości 10 mld euro ogłoszoną na Global Gateway Investors Forum na początku 2024 r.
Ponadto, zgodnie z komunikatem prasowym, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju „pracuje nad projektami o wartości około 7-8 mld euro do 2027 roku”. Wspólne oświadczenie przywódców Azji Centralnej i UE było przede wszystkim 20-punktowym wyrecytowaniem aspiracji i ustalonych już obszarów wspólnych interesów. „Potwierdzając nasze zaangażowanie na rzecz głębszej współpracy w zmieniającym się globalnym i regionalnym krajobrazie geopolitycznym, postanowiliśmy podnieść stosunki między Unią Europejską a Azją Centralną do rangi partnerstwa strategicznego” – głosi pierwszy punkt oświadczenia. Zwrócono również uwagę na potrzebę utrzymania tempa prac nad wspólnym planem działania na rzecz pogłębienia więzi między UE a Azją Centralną, przyjętym w 2023 r.
„Jestem przekonany, że nasze strategiczne partnerstwo powinno być wypełnione konkretnymi decyzjami, projektami i programami” – cytuje prezydenta Uzbekistanu Mirzijojewa komunikat UE. „Chciałbym podkreślić znaczenie wprowadzenia mechanizmów służących praktycznej realizacji naszych inicjatyw i porozumień”.