Międzynarodowy Fundusz Walutowy jest optymistycznie nastawiony do liberalizacji gospodarczej Uzbekistanu, podkreślając, że wiele pozostaje do zreformowania, zanim Taszkent będzie mógł zrealizować swój cel, jakim jest zakwalifikowanie się do członkostwa w Światowej Organizacji Handlu. Największym wyzwaniem dla Taszkentu jest złagodzenie wpływu państwa na gospodarkę.
Od czasu objęcia prezydentury przez Szawkata Mirzijojewa w 2016 roku, Uzbekistan odnotowuje średni wzrost PKB na poziomie 5,7 proc. rocznie, osiągając przy tym wzrost zatrudnienia o około 3,6 proc. rok do roku – podaje MFW w swoim najnowszym raporcie krajowym dotyczącym Uzbekistanu. Przewiduje się, że w ciągu najbliższych kilku lat tempo wzrostu wyniesie około 6 procent.
„Uzbekistan poczynił znaczne postępy w przechodzeniu na gospodarkę rynkową. Wdrożenie reform gospodarczych uruchomiło pozytywny cykl wyższych inwestycji, wzrostu i redukcji ubóstwa” – czytamy w raporcie. „Solidne wyniki gospodarcze utrzymują się dzięki trwałemu wdrażaniu reform” – dodano w dokumencie. „Od 2017 r. znaczące reformy – począwszy od ujednolicenia kursu walutowego, eliminacji ograniczeń kursowych oraz liberalizacji handlu i większości cen towarów i usług – przekształciły gospodarkę i przyciągnęły znaczny napływ kapitału”.
W ostatnich latach kraj ten doświadczył stałego spadku wskaźników ubóstwa, które w 2024 r. spadły do 8,9 procent. Bezrobocie jednocześnie spadło do 5,5 proc. w 2024 r. Uzbekistan również zadłuża się, aby napędzać przezbrojenie gospodarki. Według serwisu informacyjnego UzDaily, ogólne zadłużenie Uzbekistanu na koniec pierwszego kwartału 2025 roku wyniosło 68,4 mld dolarów, z czego prawie połowę stanowił dług państwowy. Ogólny poziom zadłużenia wzrósł o 14,9 mld USD w ciągu ostatnich czterech kwartałów fiskalnych; 6,2 miliarda dolarów z tego wzrostu dotyczyło długu państwowego, reszta składała się z pożyczek korporacyjnych.
Chwaląc podejście rządu do reform, urzędnicy MFW ostrzegli, że Uzbekistan, podobnie jak inne kraje Azji Centralnej, jest podatny na potencjalne zmiany gospodarcze pozostające poza jego kontrolą, w tym „głębsze szoki polityki handlowej, bardziej zmienne ceny surowców i ściślejsze finansowanie zewnętrzne”. Konsolidacja zysków gospodarczych będzie wymagała od administracji Mirzijojewa rezygnacji ze znacznego stopnia kontroli – sugeruje raport MFW.
„Nadal istnieją ważne wyzwania, którymi należy się zająć, aby utrzymać te wyniki” – czytamy w komunikacie. „Obejmują one stosunkowo duży wpływ państwa na gospodarkę, poprzez liczne przedsiębiorstwa państwowe i banki komercyjne, utrzymujące się ukierunkowane i preferencyjne kredyty oraz utrzymujące się ceny, które utrudniają konkurencję i rozwój dynamicznego i zróżnicowanego sektora prywatnego”.
Wspieranie rozwoju sektora prywatnego powinno być głównym priorytetem rządu w najbliższym czasie, w tym poprawa ładu korporacyjnego, wynika z raportu MFW. Dodaje, że regulacje bankowe muszą być lepiej dostosowane do standardów międzynarodowych. Kraj może również skorzystać na reformach rynku pracy i systemu emerytalnego, mających na celu poprawę efektywności wydatków państwa.
„Patrząc w przyszłość, kluczowym wyzwaniem jest utrzymanie tempa reform i promowanie zrównoważonego i inkluzywnego wzrostu gospodarczego, do czego władze są zdeterminowane, aby to osiągnąć poprzez zakończenie liberalizacji cen i handlu, zmniejszenie roli państwa w gospodarce oraz stworzenie otoczenia biznesowego, które sprzyja konkurencji rynkowej i umożliwia rozwój sektora prywatnego” – czytamy w raporcie.