Urzędnicy z Kirgistanu i Tadżykistanu sfinalizowali porozumienie w sprawie delimitacji granicy, zmniejszając tym samym ostrzejszy spór graniczny w Azji Centralnej. Oczekuje się, że umowa stanie się katalizatorem rozwoju handlu regionalnego.
W oświadczeniu kirgiskiego rządu z 21 lutego napisano, że dwustronne spotkanie w Biszkeku zaowocowało nie tylko podpisaniem paktu granicznego, ale także porozumień dotyczących rozwoju międzypaństwowych drogowych tras tranzytowych, a także zarządzania zakładami energetycznymi i wspólnymi zasobami wodnymi. Rozmowy między delegacjami kirgiską i tadżycką „przebiegały w atmosferze przyjaźni i wzajemnego zrozumienia” – czytamy w oświadczeniu.
Obie strony po raz pierwszy ogłosiły w grudniu, że wstępnie osiągnęły porozumienie w sprawie delimitacji ich 970-kilometrowej granicy. Ugoda oznacza szybki zwrot dyplomatyczny. Spory o grunty orne i zasoby wodne na spornych obszarach przygranicznych wywołały starcia zbrojne między oboma krajami w 2021 i 2022 roku. Jeszcze 18 miesięcy temu obie strony były uwikłane w wyścig zbrojeń, co podsycało obawy przed wznowieniem walk.
W nawiązaniu do porozumienia granicznego, kirgiscy urzędnicy ogłosili 24 lutego, że prezydenci Kirgistanu, Tadżykistanu i Uzbekistanu spotkają się pod koniec marca, co będzie pierwszym trójstronnym spotkaniem tego rodzaju. „Szczyt będzie ważnym krokiem w kierunku zacieśnienia współpracy regionalnej” – cytuje kirgiskiego wicepremiera Edila Bajsałowa kirgiska agencja informacyjna AKIpress.
Tymczasem kirgiscy urzędnicy zobowiązali się do wzmocnienia kontroli na przejściach granicznych łączących kraj z Tadżykistanem i Uzbekistanem. Obecnie na pięciu przejściach drogowych łączących Kirgistan z Tadżykistanem i Uzbekistanem nie ma kontroli granicznych. Posunięcie Kirgistanu mające na celu wzmocnienie tych punktów kontrolnych jest konieczne, aby spełnić wymogi Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EUG), zgodnie z którymi wszystkie osoby przekraczające granicę zewnętrzną Unii muszą przestrzegać rygorystycznego reżimu celnego. Kirgistan jest jedynym z trzech państw, które jest członkiem EUG.
„Władze zauważyły, że przy braku kontroli ruchu na niektórych punktach kontrolnych, ciężarówki naruszają międzynarodowe umowy o transporcie drogowym” – czytamy w raporcie opublikowanym przez uzbecki serwis informacyjny Daryo. „Proponowane rozszerzenie monitoringu ma na celu poprawę zgodności z przepisami międzypaństwowymi i zwiększenie bezpieczeństwa granic”.
Teraz dokumenty na granicy muszą zostać wysłane do parlamentów obu krajów, a następnie do podpisu prezydentów. Całkowita długość granicy kirgisko-tadżyckiej wynosi 972 kilometry. Jednak ze względu na nieustalone granice na terytoriach przylegających do Tadżykistanu, w regionie Batken co jakiś czas dochodzi do konfliktów. Ostatni konflikt na dużą skalę miał miejsce w dniach 14-17 września 2022 roku. Wtedy po obu stronach zginęło ponad sto osób.