Kazachscy urzędnicy współpracują z międzynarodowymi bankami rozwoju oraz Programem ONZ ds. rozwoju, aby przeciwdziałać narastającemu niedoborowi wody, który grozi hamowaniem wzrostu gospodarczego.

Marnowanie wody jest czynnikiem pogłębiającym problemy z dostępem do wody.

Deficyt wody, w połączeniu z potrzebą szybkiego zwiększenia mocy wytwarzania energii, to dwie z największych przeszkód Kazachstanu w realizacji programu modernizacyjnego prezydenta Kassyma-Żoarta Tokajewa. Niedobór surowców przeszedł do kategorii poważnych wyzwań makroekonomicznych, porównywalnych pod względem ważności z dostępem do kapitału czy stabilną produkcją energii. Woda staje się czynnikiem rzadkim w produkcji – tak strategicznym jak energia czy infrastruktura.

Jednym z najważniejszych projektów rozwojowych kraju, budowa elektrowni jądrowej w pobliżu jeziora Bałchasz, jest przysłonięta przez potencjalny spadek poziomu wody w jeziorze. Kraj jest gospodarzem najważniejszego projektu energetycznego dekady na brzegach zbiornika wodnego, którego trwałość nie jest gwarantowana. Kazachstan może doświadczyć niedoboru wody sięgającej nawet 50 procent swoich potrzeb biznesowych i domowych do 2040 roku. Deficyt wody może obniżyć PKB nawet o 6 procent do 2050 roku. 44 procent dopływu rzek do Kazachstanu pochodzi z sąsiednich państw, w tym z Chin. Deficyt powstaje głównie z powodu intensywnego zużycia wody w krajach sąsiednich.

Przestarzała infrastruktura w całej sieci irygacyjnej Kazachstanu to kolejny, ważny czynnik przyczyniający się do deficytu. Produktywność wody nawadniającej w Kazachstanie jest sześć do ośmiu razy niższa w porównaniu z innymi krajami. Obecnie tylko około jedna trzecia istniejącej sieci irygacyjnej wykorzystuje technologie oszczędzania wody, a około 50 procent kanałów znajduje się w zaawansowanym stanie zaburzenia.

W rezultacie efektywność dostarczania wody pozostaje krytycznie niska: z każdego miliona metrów sześciennych wydobytych z rzek, tylko 400 000–450 000 metrów sześciennych dociera na grunty rolne, podczas gdy punkt wyjścia wynosił 700 000 metrów sześciennych. Całkowite straty w systemie sięgają nawet 60 procent, podczas gdy wydajność nawadnianych gruntów pozostaje dwa do czterech razy niższa niż w porównywalnych krajach.

Ministerstwo Zasobów Wodnych i Nawadniania Kazachstanu współpracuje z różnymi instytucjami w celu rozwiązania potrzeb modernizacji. Na przykład pod koniec 2024 roku Islamski Bank Rozwoju (IsDB) ogłosił projekt o wartości 1,15 miliarda dolarów mający na celu budowę zwiększonej instytucjonalnej „zdolności zarządzania wodą”, rozszerzenie wykorzystania nowych technologii, budowę nowych zbiorników oraz modernizację systemu kanałów. Na spotkaniu w lutym tego roku przedstawiciele IsDB wskazali, że planowana jest faza „strukturalnej implementacji”.

W listopadzie ubiegłego roku Eurazjatycki Bank Rozwoju zatwierdził grant w wysokości 5,3 miliona dolarów na pomoc Kazachstanowi w tworzeniu „regionalnych centrów nowoczesnego nawadniania” oraz opracowaniu lepszych modeli prognozowania, które mają zwiększyć efektywność w alokacji wody.