Kirgistan przedstawia swoje roszczenia w trakcie szczytu EUG

Jednym z tematów dyskusji na internetowym posiedzeniu Najwyższej Euroazjatyckiej Rady Gospodarczej były bariery i ograniczenia na rynku wewnętrznym Unii. Prezydent Kirgistanu Sadyr Żaparow wspomniał, że szybkość dostaw towarów z krajów spoza Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej (EUG) do Rosji jest znacznie szybsza niż z Kirgistanu.

Prezydent Rosji Władimir Putin odpowiedział, że bariery integracji zostaną wyeliminowane. Żaparow powiedział, że przeszkody na rynku krajowym pozostają jednym z najważniejszych tematów w ciągu ostatnich 7 lat, które dzielą stosunki między krajami EUG.

Prezydent Kirgistanu wspomniał o badaniu, które wykazało, że szybkość dostaw towarów z krajów trzecich do Federacji Rosyjskiej, które przechodzą kilka posterunków celnych, jest znacznie szybsza i tańsza, niż dostawa towarów z Kirgistanu.

,,Często bariery dzielą nasze relacje i tworzą negatywny wizerunek związku. Uważam to za niedopuszczalne. Dla jasności, drodzy koledzy, chcę podzielić się tylko jednym przykładem: wynikami badania dotyczącego szybkości dostaw produktów rolnych do Rosji, przeprowadzonego przez Ministerstwo Gospodarki i Handlu Republiki Kirgiskiej. Badanie to wykazało, że szybkość dostawy towarów z krajów trzecich do Federacji Rosyjskiej, które przechodzą przez kilka urzędów celnych, jest znacznie szybsza i tańsza niż dostawa towarów z Kirgistanu. Jednocześnie, jak państwo wiedzą, zniesiono kontrolę celną na wewnętrznych granicach EUG. Oczywiście obecność barier nie pozwala naszym krajom w pełni realizować wszystkich celów i zadań integracji, a także skutecznie się rozwijać.” – powiedział Żaparow.

Wcześniej poruszono również kwestie niespełnienia warunków swobodnego przepływu towarów, usług, pracy i kapitału, gwarantowanego przez warunki EUG. Armenia i Białoruś na poprzednich spotkaniach poruszyły problem nierówności w wejściu na rynek. Produkty rolne i warzywa z Tadżykistanu i Uzbekistanu, które nie są członkami EUG, są importowane szybciej niż produkty z Kirgistanu.

,,Ograniczenia będą stopniowo eliminowane”

Prezydent Rosji Władimir Putin uznał istnienie problemów na rynku krajowym i powiedział, że są one rozwiązywane stopniowo. ,,Władze gospodarcze i regulacyjne naszych krajów kontynuują wysiłki na rzecz zidentyfikowania i wyeliminowania pozostałych ograniczeń i barier w swobodnym przepływie towarów, usług, kapitału i pracy na rynku wewnętrznym EUG. Tylko w ciągu ostatnich dwóch lat zniesiono 30 takich ograniczeń. I oczywiście samo życie dyktuje potrzebę stworzenia prawdziwie pozbawionego barier, jednolitego rynku w przestrzeni EUG.”

Wcześniej zdarzały się przypadki, gdy rosyjskie służby, pod różnymi pretekstami, zatrzymywały produkty rolne z Kirgistanu i odsyłały je z powrotem. Eksperci często uważają takie sytuacje za wskaźnik politycznego stosunku Moskwy do Biszkeku.

Przed szczytem, 26 maja, w Biszkeku odbyła się sesja plenarna Euroazjatyckiego Forum Ekonomicznego. Wzięli w nim udział prezydent Republiki Kirgiskiej Sadyr Żaparow, prezydent Kazachstanu Kassym-Jomart Tokajew, który przybył do Kirgistanu z oficjalną wizytą, a prezydenci Rosji, Armenii i Białorusi byli obecni za pośrednictwem łącza wideo.

Sadyr Żaparow oświadczył, że Kirgistan, jako kraj przewodniczący w Unii, poruszy kwestie zapewnienia czterech swobód. Jest to swobodny przepływ towarów, usług, kapitału i zasobów pracy. ,,Zadania te mają szczególne znaczenie teraz, w kontekście narastających zawirowań w polityce światowej, wybiórczych sankcji wobec naszych partnerów w Unii. W takiej sytuacji, bardziej niż kiedykolwiek, wszyscy musimy szybko i skutecznie reagować na zewnętrzne niekorzystne czynniki.” – powiedział.

Władimir Putin poruszył kwestię sankcji nałożonych przez państwa zachodnie na Moskwę po inwazji na Ukrainę. Rosyjski przywódca zapewnił, że miejsce europejskich firm, które opuściły Rosję, mogą zająć przedsiębiorstwa z krajów sojuszniczych: ,,Wiele naszych firm z tej samej Europy ogłosiło, że odchodzi. Nasz biznes, nasza produkcja już się rozwinęła i bezpiecznie zasiądzie na glebie przygotowanej przez naszych partnerów. Nic się nie zmieni. Dla kraju, dla jego rozwoju, ważne są ośrodki inżynieryjne i ośrodki naukowe. To jest to, o czym musimy myśleć i pracować zarówno w ramach EUG, jak i w szerokim znaczeniu z naszymi partnerami – z tymi, którzy chcą z nami współpracować”.

Integracja w czasach sankcji

Forum Ekonomiczne EUG odbyło się na tle surowych zachodnich sankcji wobec Moskwy. Konsekwencje wojny między Ukrainą a Rosją nie ominęły niektórych krajów EUG. W Kirgistanie występują gwałtowne wahania dolara w stosunku do waluty krajowej, co stwarza trudności dla przedsiębiorców.

Na forum, które odbyło się w Biszkeku, omówiono współpracę między przedsiębiorcami a organami państwowymi krajów EUG. Otwierając forum, przewodniczący Gabinetu Ministrów Kirgistanu Akylbek Żaparow zwrócił uwagę na wskaźniki ekonomiczne EUG w 2021 roku i osiągnięcie wielkości eksportu w handlu zagranicznym do 500 mld USD, co jest największą wartością od 2015 roku. Jak zauważył Żaparow, wielkość wzajemnego handlu między krajami przekroczyła 70 mld USD. Wyraził nadzieję, że EUG przekształci się w silną organizację gospodarczą.

„Następuje cywilizacyjna zmiana z zachodu na wschód. Ekonomiczny środek ciężkości przesuwa się na kontynent azjatycki. Jeśli okno na Europę się zamknie, otworzy się okno na Azję! Jesteśmy świadkami bezprecedensowych zmian, w których nasza unia musi zająć dominującą pozycję. Wzajemnie korzystny charakter Unii dla krajów uczestniczących jest oczywisty. Mamy ogromny potencjał do dalszej integracji. Programy unijne są jednym z głównych narzędzi integracji. EUG powinna stać się wzorem wspólnoty gospodarczej płynącej w unię polityczną.” – powiedział szef Gabinetu Ministrów Kirgistanu.

Kirgistan i Armenia przystąpiły do Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej Białorusi, Kazachstanu i Rosji, utworzonej w 2010 roku, w 2015 roku.