Tadżykistan: Syn prezydenta zwiększa swoją rozpoznawalność

Był czas, kiedy dotknięci problemami obywatele Tadżykistanu zwracali się do prezydenta Emomaliego Rahmona z publicznymi apelami o pomoc. Obecnie celem tych petycji jest 34-letni syn Rahmona, Rustam Emomali, najstarszy z dzieci i przypuszczalny następca prezydenta.

Wygląda na to, że Emomali zwiększa swoją rozpoznawalność. Już teraz cieszy się daleko idącymi wpływami. Pełnił funkcję burmistrza stolicy Duszanbe od początku 2017 r., a następnie został przewodniczącym wyższej izby parlamentu w kwietniu 2020 r. Z powodu tego ostatniego stanowiska, Emomali ma oficjalne zadanie przejęcia władzy w kraju, gdyby prezydent Rahmon kiedykolwiek nie mógł pełnić obowiązków.

Referendum w 2016 r. doprowadziło do zmiany przepisów w celu obniżenia progu wieku dla osób aspirujących na prezydenta z 35 do 30 lat. Spekuluje się, że zmiana mogłaby mieć miejsce nawet wcześniej, gdyby nie seria ważnych kryzysów, od pandemii COVID-19 po obalenie rządu w sąsiednim Afganistanie.

W połowie stycznia Emomali publicznie skarżył się na jakość usług świadczonych przez operatorów telefonii komórkowej. W ciągu niecałych dwóch tygodni  dostawcy usług mobilnego internetu zaczęli wysyłać do swoich klientów SMS-y, aby poinformować ich, że prędkość połączeń  może gwałtownie wzrosnąć. Nawet mieszkańcy Regionu Autonomicznego Górnego-Badachszanu (GBAO) wydają się postrzegać Emomali jako bardziej realny punkt odniesienia niż prezydent Rachmon.

Stolica regionu, Khorog, jest od miesięcy w  stanie wysokiego napięcia  w obawie, że wojska rządowe zamierzają przeprowadzić interwencję bezpieczeństwa w od dawna planowanej reakcji na protesty, które wstrząsnęły miastem w listopadzie. Kiedy lokalny prawnik i polityk Faromuz Irgaszew wystosował  w imieniu społeczeństwa obywatelskiego GBAO apel do rządu, aby powstrzymał się od zastraszania zwykłych członków społeczeństwa, zrobił to przed portretem prezydenta Rachmona. Skierował jendak swoje przesłanie do Rustama Emomaliego jako marszałka Senatu.

Emomali nie wydał jeszcze żadnych publicznych oświadczeń na temat rozwoju sytuacji w GBAO. Działacze z GBAO, obecnie przebywający w Europie, twierdzi, że ludzie widzą w Rustamie przynajmniej złudzenie, że coś może się zmienić pod jego kierownictwem. Obywatele Tadżykistanu są dość zmęczeni Rachmonem i gdyby został zastąpiony przynajmniej przez Rustama, mogłoby to zaszczepić ograniczoną w sercach ludzi nadzieję na zmianę.

Temat dynastycznych mechanizmów sukcesji jest obecnie na porządku dziennym w regionie. W Turkmenistanie prezydent Gurbanguły Berdymuhamedow zasygnalizował na początku tego miesiąca, że ​​ustąpi ze stanowiska, a 12 marca odbędą się wybory. Syn Berdymuhamedowa został oficjalnym kandydatem partii rządzącej i bez wątpienia wygra głosowanie, zaznaczając tym samym pierwsze przekazanie władzy w Azji Centralnej z ojca na syna.

Bezpośrednie petycje do Emomaliego są odzwierciedleniem załamania się normalnych mechanizmów komunikacji między społeczeństwem a państwem. Ludzie nie widzą innej możliwości rozwiązania swoich problemów.  Nie jest jasne, czy wizerunek Emomaliego jako osoby rozwiązującej problemy prawdopodobnie będzie miał ostatecznie duży wpływ na to, jak i kiedy przejmie władzę.